Süni intellektin 756 müxtəlif peşəyə təsirini araşdıran yeni hesablama aləti hansı işlərin transformasiya qarşısında daha həssas olduğunu ortaya qoyub. Siyahının başında 83 faizlik risk göstəricisi ilə telefon və inzibati dəstək işləri yer alır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, süni intellektin iş dünyasına təsiri artıq yalnız gələcəklə bağlı müzakirə deyil. Bəzi peşələrdə çalışanların gördüyü işlər artıq süni intellekt alətlərinə həvalə edilir, bəzi sahələrdə isə transformasiyanın yeni başladığı müşahidə olunur. “Kickresume” tərəfindən hazırlanan yeni hesablama aləti 756 müxtəlif peşənin süni intellekt qarşısındakı riskini ortaya qoyur.
Araşdırmada 30 faizdən yuxarı risk göstəriciləri “yüksək risk” kimi qiymətləndirilib. Siyahının başında isə gözlənildiyi kimi yalnız texnologiya sahəsindəki işlər yer almır. Telefon operatorları ilə ofis və inzibati dəstək əməkdaşları 83 faizlik risk göstəricisi ilə süni intellekt qarşısında ən həssas peşə qrupu kimi önə çıxır.
Proqramlaşdırma biliyi artıq təkbaşına təminat deyil
Siyahının ikinci pilləsində 67 faizlik risk göstəricisi ilə kompüter proqramçıları qərarlaşıb. Bu, süni intellektdən qorunmaq üçün texnologiya sahəsində çalışmağın təkbaşına kifayət etməyə biləcəyini göstərir.
Hüquq katibləri və inzibati assistentlərdə risk göstəricisi 64 faiz, müştəri xidmətləri nümayəndələri və məlumatların daxil edilməsi üzrə əməkdaşlarda isə 63 faizdir. Tibbi qeydiyyat mütəxəssisləri də 63 faizlə yüksək riskli peşələr arasında yer alır. Tibbi transkripsiya mütəxəssislərində bu göstərici 60 faizə çatır.
Marketinq və bazar araşdırması mütəxəssislərinin riski 57 faiz, texniki və elmi məhsullardan başqa sahələr üzrə topdansatış nümayəndələrinin riski 54 faiz, verilənlər bazası arxitektorlarının riski isə 52 faiz təşkil edir.
Hesablama alətinin əsaslandığı göstəricilərdən biri “Anthropic” tərəfindən hazırlanmış “observed exposure” ölçümüdür. Bu metod insanların “Claude”dan real iş mühitində hansı tapşırıqlar üçün istifadə etdiyini nəzərə alır. Bir peşədəki tapşırıqların daha böyük hissəsi süni intellekt tərəfindən yerinə yetirildikcə həmin peşənin süni intellektə məruz qalma riski də artır.
“Kickresume” şirkətinin baş direktoru və həmtəsisçisi Piter Dürisin sözlərinə görə, burada əsas məqamlardan biri süni intellektin işin bəzi hissələrini artıq bu gün yerinə yetirə bilməsidir. Görüşlərin planlaşdırılması, qeydlərin aparılması, elektron poçt vasitəsilə koordinasiyanın təmin edilməsi və sənədlərin işlənməsi kimi tapşırıqlar bu transformasiyadan ən çox təsirlənən işlər sırasındadır.
Üstəlik, risk yalnız daha aşağı maaşlı peşələrlə məhdudlaşmır. Proqram təminatının keyfiyyət təminatı üzrə analitiklər və test mütəxəssisləri kimi yüksək maaşlı ola bilən texnologiya vəzifələri də siyahının 19-cu pilləsində yer alır. Bunun əsas səbəbi həmin peşələrdəki tapşırıqların əhəmiyyətli hissəsinin avtomatlaşdırıla bilməsidir.
Fiziki işlər hələlik daha təhlükəsizdir
Siyahının digər ucunda isə kompüterlərin asanlıqla əvəz edə bilməyəcəyi işlər yer alır. Daş ustaları, svay vurma avadanlığının operatorları, rəngsazlar və dam ustaları kimi fiziki əmək tələb edən bəzi peşələrdə risk göstəricisi 0 faizdir.
Eyni vəziyyət yalnız fiziki əməyin tələb olunduğu işlərlə məhdudlaşmır. Məktəbəqədər xüsusi təhsil müəllimləri və kitabxanaçılar da 0 faiz risk göstəricisi ilə siyahının ən təhlükəsiz peşələri arasında yer alır. Burada ortaq məqam işin fiziki iştirak və ya açıq şəkildə insani yanaşma tələb etməsidir.
Süni intellekt işinizi təhdid edirsə, nə etməli?
Yüksək riskli peşədə çalışmaq həmin işi tərk etmək lazım olduğu anlamına gəlmir. Düris əməkdaşların süni intellektdən istifadə etməyi öyrənməsinin mühüm üstünlük yarada biləcəyini bildirir. Çünki bir tapşırıq süni intellektə həvalə edildikdə belə, aləti yönləndirən, nəticələri nəzarətdə saxlayan və görülən işin düzgünlüyünü yoxlayan şəxsə ehtiyac yarana bilər.
Şirkətlərin xərcləri azaltmaq məqsədilə insan əməkdaşları kompüterlərlə əvəz etməyə başlaması da zaman-zaman böyük ixtisarlara səbəb olur. Fevral ayında “Twitter”in qurucusu Cek Dorsinin ödəniş şirkəti “Block”da 4 mindən çox şəxsin işdən çıxarılması və işçi qüvvəsinin təxminən yarıya endirilməsi buna nümunə göstərilir. Dorsi bu qərarın səbəbləri arasında süni intellekti də qeyd etmişdi.
Bununla belə, mövcud vəziyyət süni intellektin hələ iqtisadiyyatda çox böyük miqyasda insanları əvəz etdiyi anlamına gəlmir. Əgər bu transformasiya geniş miqyasda baş versəydi, proqram təminatı tərtibatçıları və müştəri xidmətləri nümayəndələri kimi süni intellektə daha çox məruz qalan peşələrdə işsizliyin əhəmiyyətli dərəcədə artması gözlənilirdi.
Süni intellektlə dəyişdirilməsi ən ehtimal olunan 10 peşə
* Telefon operatorları, ofis və inzibati dəstək: 83 faiz
* Kompüter proqramçıları: 67 faiz
* Hüquq katibləri və inzibati assistentlər: 64 faiz
* Müştəri xidmətləri nümayəndələri: 63 faiz
* Məlumatların daxil edilməsi üzrə əməkdaşlar: 63 faiz
* Tibbi qeydiyyat mütəxəssisləri: 63 faiz
* Tibbi transkripsiya mütəxəssisləri: 60 faiz
* Bazar araşdırması analitikləri və marketinq mütəxəssisləri: 57 faiz
* Topdansatış nümayəndələri: 54 faiz
* Verilənlər bazası arxitektorları: 52 faiz
Süni intellektlə dəyişdirilməsi ən az ehtimal olunan 10 peşə
* Quyuağzı nasos operatorları: 0 faiz
* Təkər təmiri və dəyişdirilməsi üzrə əməkdaşlar: 0 faiz
* Terrazzo işçiləri və ustaları: 0 faiz
* Tikinti lent ustaları: 0 faiz
* Xəritəçilər və ölçmə mütəxəssisləri: 0 faiz
* Daş ustaları: 0 faiz
* Məktəbəqədər xüsusi təhsil müəllimləri: 0 faiz
* Kəsimxana və ət qablaşdırma işçiləri: 0 faiz
* Neft və qaz yataqlarında çalışan işçilər: 0 faiz
* Mədən işlərinə dəstək verən əməkdaşlar: 0 faiz
