00:00 · 13.09.2026

ULUYOL.İNFO

İctimai-siyasi onlayn qəzet

SON DƏQİQƏ
Ali İhsan Öztürk: “Kırk cephede savaşıyorum”Egey səmasında yeni gərginlik – 6 türk F-16-sı havadaYəmənə 48 saatda 129 zərbə: Husilər cavab vəd etdilər23 yaşlı şirkət rəhbərinin ölkədən çıxışına “stop” qoyulduZelenski və Putin MAYAMİDƏ Görüşəcək? – Budanov tarixi AÇIQLADIHörmüzlə bağlı RAZILIQ ƏLDƏ OLUNDU: Bütün qaydalar DƏYİŞDİÇində 26 mərtəbəli bina cəmi 120 saata tikildi – VİDEOPayızın 5 ən yaxşı qidası – Xərçəngin qarşısını alırQarışqa dərmanından zəhərləndi – Xəstəxanalıq olduKeçmiş baş nazir film və serial istehsal edən şirkət qurduƏzizi: İranın cavabı daha dağıdıcı və ağrılı olacaqÖtən il 15-17 yaşlı neçə qadın ana olub?Ali İhsan Öztürk: “Kırk cephede savaşıyorum”Egey səmasında yeni gərginlik – 6 türk F-16-sı havadaYəmənə 48 saatda 129 zərbə: Husilər cavab vəd etdilər23 yaşlı şirkət rəhbərinin ölkədən çıxışına “stop” qoyulduZelenski və Putin MAYAMİDƏ Görüşəcək? – Budanov tarixi AÇIQLADIHörmüzlə bağlı RAZILIQ ƏLDƏ OLUNDU: Bütün qaydalar DƏYİŞDİÇində 26 mərtəbəli bina cəmi 120 saata tikildi – VİDEOPayızın 5 ən yaxşı qidası – Xərçəngin qarşısını alırQarışqa dərmanından zəhərləndi – Xəstəxanalıq olduKeçmiş baş nazir film və serial istehsal edən şirkət qurduƏzizi: İranın cavabı daha dağıdıcı və ağrılı olacaqÖtən il 15-17 yaşlı neçə qadın ana olub?
Səhiyyə

Payızın 5 ən yaxşı qidası – Xərçəngin qarşısını alır

Payızda yetişən məşhur meyvə-tərəvəzlər: balqabaq, kələm və alma xərçəng xəstələrinin uzunmüddətli profilaktikasında xeyli kömək edə bilər.

Bu fikri məşhur nevroloq, Sistemli Sağlamlıq Akademiyasının təsisçisi Aleksey Mamatov bildirib.

O qeyd edib ki, balqabaq karotinoidlərlə zəngindir və ondan şorbalar, qarnirlər və sobada hazırlanan yeməklərdə əsas tərkib hissəsi kimi istifadə edilə bilər.

Kələm isə özündə xroniki xəstəliklərin qarşısının alınmasında böyük rol oynayan lif və digər bitki birləşmələrini ehtiva edir.

Alma da məsləhət görülür. Çünki bu meyvə sadə bir lif mənbəyi olsa da sizə bəzi şəkərli və ultraemal olunmuş, kanserogen qəlyanaltıları əvəz etməyə imkan verir.

Dördüncü yerdə isə paxlalılar sinfinə aid qida növləridir. Bunlar mərcimək, lobya və noxuddur. Mütəxəssis məhz bu yeməkləri sağlamlıq faydalarına görə dördüncü yerə qoyub. Onlar xərçənglə mübarizə aparan insanların pəhrizində bitki zülalını və pəhriz lifinin miqdarını artırır. Mamatov qeyd edib ki, beynəlxalq səviyyədə verilən tövsiyələrdə, xərçəngin qarşısının alınması qaydalarında sağlam pəhrizin əsası kimi paxlalılar, tərəvəzlər, meyvələr və emal olunmamış taxıllar xüsusi olaraq vurğulanır.

Ən yaxşı beş payız qidasını bütöv dənli məhsullar tamamlayır: qarabaşaq, yulaf, tam taxıldn hazırlanan çörək və digər yüksək lifli qidalar: “Onlar pəhrizinizi daha doyurucu və fərqli şəkildə zəngin etməyə kömək edir”.

Həkim onu da əlavə edib ki, lifin kolorektal xərçəng riskini azaltdığına dair konkret dəlillər də var.

Mamatovun sözlərinə görə, mövsümi qidalardan təkcə xərçəngin qarşısının alınmasında deyil, bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin uzunmüddətli profilaktikasının bir hissəsi kimi də istifadə edilə bilər. Bununla belə, o, vurğulayıb ki, burada söhbət riskləri minimuma endirəcəyi ilə bağlı zəmanətdən də getmir. Bütövlükdə pəhriz və sağlam həyat tərzi olduqca vacibdir və onlara hərtərəfli yanaşmaq lazımdır. (Publika.az)