gücü yalnız sürət və manevrlə deyil, sensor inteqrasiyası, gizlilik texnologiyası və informasiya üstünlüyü ilə müəyyən olunur.
HHM sistemləri: yeni müharibələrin əsas elementi
Son münaqişələr göstərdi ki, hava hücumundan müdafiə sistemləri strateji obyektlərin qorunmasında kritik rol oynayır.
Bu sahədə əsas sistemlər aşağıdakılar hesab olunur:
– S-400 və S-500 (Rusiya)
– Patriot PAC-3 və THAAD (ABŞ)
– David’s Sling və Iron Dome (İsrail)
– HQ-9 (Çin)
Lakin ekspertlər vurğulayırlar ki, universal sistem yoxdur. Məsələn, bir sistem ballistik raketlərə qarşı daha effektivdirsə, digəri pilotsuz vasitələrə və ya qanadlı raketlərə qarşı üstünlük göstərə bilər.
Tank dövrü bitir?
Ukrayna müharibəsi bir tərəfdən tankların zəifliklərini göstərsə də, digər tərəfdən onların hələ də vacib rol oynadığını ortaya qoydu.
Bu gün əsas fərq tankın özündə deyil, onun hansı sistemlərlə birlikdə işləməsindədir: dronlar, elektron müharibə vasitələri və kəşfiyyat sistemləri artıq zirehli texnikanın ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Dənizlər uğrunda yeni yarış
Qlobal güc balansında dəniz üstünlüyü yenə də vacib amillərdən biri olaraq qalır.
ABŞ aviadaşıyıcı qrupları və sualtı donanması ilə lider mövqedədir. Çin isə son illərdə sürətli gəmi istehsalı hesabına bu fərqi azaltmağa çalışır.
Bu sahədə ABŞ–Çin rəqabəti yaxın onilliklərdə qlobal təhlükəsizlik arxitekturasına ciddi təsir göstərə bilər.
-USS Gerald R. Ford (ABŞ)
– Virginia-class submarine (ABŞ)
– Yasen-class submarine (Rusiya)
– Type 055 destroyer (Çin)
– Arleigh Burke-class destroyer (ABŞ)
– Astute-class submarine (Britaniya)
– Queen Elizabeth-class aircraft carrier (Britaniya)
– Borei-class submarine (Rusiya)
– Zumwalt-class destroyer (ABŞ)
– Triomphant-class submarine (Fransa)
Ən güclü ölkələr hansılardır?
Mövcud hərbi potensial, texnologiya, iqtisadi imkanlar və müdafiə sənayesinə əsasən, hərbi baxımdan ən güclü dövlətlər sırasında əsasən bunlar göstərilir:
– ABŞ
– Çin
– Rusiya
– Hindistan
– Fransa
– Böyük Britaniya
– Yaponiya
– Cənubi Koreya
– İsrail
– Türkiyə
Nəticədə, demək olar ki, müasir müharibələr, artıq “ən güclü silah” anlayışının dəyişdiyini göstərir. Bu gün üstünlük daha çox istehsal gücü, texnologiya, süni intellekt, logistika və inteqrasiya olunmuş sistemlərə malik dövlətlərin tərəfindədir.
Yeni silah yarışı artıq yalnız raketlər və tanklar uğrunda deyil – məlumat, proqram təminatı və texnoloji üstünlük uğrunda gedir./modern.az
